Hydrometeorological Service of Montenegro
 

HMZ Crne Gore :: Hidrografija

AktuelnostiPublikacije
Morske mijene
 
    Površina mora nije nikada stabilna. Na tu dinamičku nestabilnost utiču sile koje se mogu svrstati u nekoliko grupa:   
- plimotvorne sile, 
- geodinamičke i geotermičke pojave u kori Zemlje i 
- Sunčeva radijacija i pojave u atmosferi. 

    Amplituda morskih mijena na jednoj lokaciji je različita od dana do dana, od mjeseca do mjeseca i od godine do godine. Faktori koji prvenstveno dovode do tih varijacija povezani su sa specifičnim kretanjem Mjeseca i Sunca uključujući:
- faze Mjeseca (za vrijeme mladog i punog Mjeseca nastupaju žive morske mijene - amplitude mijena su maksimalne, dok za vrijeme prve i zadnje četvrti nastupaju mrtve morske mijene sa manjim amplitudama),
- eliptične orbite Mjeseca i Zemlje (u perigeju dejstvo Mjeseca je jače i veće su amplitude morskih mijena, a u apogeju je obrnut slučaj - manje dejstvo Mjeseca i manje amplitude) i
- promjene deklinacije Mjeseca (što je Mjesec u svojoj putanji bliže ekvatoru veća je pravilnost u dnevnoj denivelaciji mora).

   Pored plimotvornih sila na denivelaciju mora značajno utiču meteorološke pojave (prije svega atmosferski pritisak i vjetar) kao i morske struje. Kada je atmosferski pritisak u pitanju more funkcionoše kao obrnuti barometer: promjenom atmosferskog pritiska za 1 milibar uzrokuje promjenu nivoa mora za približno 1 centimetar tako što povećanje atmosferskog pritiska snižava nivo mora i obrnuto. Vjetar koji u dužem vremenskom periodu duva u smjeru obale “nagomilava” vodu pri obali i dovodi do povišenja nivoa mora, dok u obrnutom slučaju - vjetar koji duva od obale prema otvorenom moru dovodi do sniženja nivo mora. Morske struje u površinskom sloju transportuju značajne količine vode i takođe mogu dovesti do otklanjanja dinamičkog nivoa mora od njegove srednje vrijednosti.

   Dakle, može se konstatovati da u denivelaciji mora učestvuju plimotvorne sile i meteorološki faktori. Periodična kolebanja površine mora uzrokovana plimotvornim silama, odnosno morske mijene, najpravilnija su i mogu se matematički definisati i prognozirati. Međutim, treba imati u vidu da će prognozirana amplitude uglavnom odstupati od realne u obimu koji će zavisiti od meteoroloških faktora u datom trenutku.