Zavod za hidrometeorologiju i seizmologiju
 

HMZ Crne Gore :: Meteorologija

AktuelnostiPublikacije

Interactive

Kontakt Forum
Meteorologija
Osnovni zadatak meteorološkog sektora u Zavodu za hidrometeorologiju i seizmologiju Crne Gore, kao referentnoj ustanovi, jeste meteorološko mjerenje i osmatranje, prenos podataka i njihova dalja obrada. Mjerenja i osmatranja vrše se na devet glavnih, 20 klimatoloških i više od 50 padavinskih stanica, po mjerilima koje propisuje Svjetska meteorološka organizacija. Poslednjih godina raste broj automatskih stanica koje neprekidno mjere i bilježe meteorološke elemente (temperaturu vazduha, pritisak, vlažnost vazduha, količinu padavina, smjer i brzinu vjetra, osunčavanje itd.), te ih putem mobilne telefonije automatski prenose u centar smješten u Podgorici. Jedan dio podataka šalje se u međunarodnu razmjenu, a veći dio se unutar zavoda podvrgava daljoj kontroli i obradi.

ZHMS održava bazu meteoroloških podataka, obrađuje ih i objavljuje rezultate u vidu godišnjaka.

Pravilno korišćenje meteoroloških mjerenje i istraživanja prilikom izgradnje infrastrukturnih i stambenih objekata doprinosi njihovoj sigurnosti, ekonomičnosti upotrebe, kao i zaštiti okruženja. Po potrebi, ZHMS obavlja specijalna meteorološka mjerenja na lokaciji objekta, u skladu sa zahtjevima korisnika.

Sve više dobijaju na značaju operativni i istraživački poslovi vezani za primjenu meteoroloških podataka, prognoza i znanja u poljoprivredi. Širenjem mreže osmatračkih stanica, automatizacijom mjerenja temperature zemljišta na standardnim dubinama i agroklimatskim istraživanjima agrometeorološka služba daje pun doprinos razvoju poljoprivrede u Crnoj Gori.

Prema dužini prognostičkog perioda prognoza vremena se može podijeliti na: nowcasting (do 3 sata), vrlo kratkoročnu (do 12 sati), kratkoročnu (do tri dana unaprijed), srednjoročnu (do deset dana unaprijed) i dugoročnu (duže od deset dana, mjesečne i sezonske) prognozu. Odjeljenje za prognozu vremena u Zavodu redovno izrađuje vrlo kratkoročnu, kratkoročnu i produženu kratkoročnu (do 5 dana) prognozu za područje Crne Gore. Osim njih, za potrebe lučke kapetanije i drugih korisnika, dva puta dnevno se izrađuje i specijalna prognoza stanja vremena i mora na našem dijelu Jadrana i u priobalju.

Numeričko modeliranje, odnosno numerička prognoza vremena, kreće sa stanovišta da se trenutno vremensko stanje i razvoj procesa mogu predstaviti matematičkim formulacijama fizičkih zakona. Tako predstavljene zakonitosti (sistem parcijalnih nelinearnih diferencijalnih jednačina) nemaju tačna analitička rešenja, već se rešavaju metodom konačnih razlika. Počevši od trenutnog stanja rešava se sistem jednačina za svaku tačku u određenoj oblasti i za svaki korak u vremenu. Globalni modeli pokrivaju cijelu planetu, a regionalni ograničenu oblast. Da bi se predstavili procesi u nižim slojevima atmosfere moraju se koristiti modeli sa finom rezolucijom, odnosno gušćom mrežom tačaka u kojim se vrši računanje. Kako su računarski resursi ograničeni, a vrijeme je takođe limitirajući faktor numerički modeli veoma fine rezolucije se koriste za manje, ograničene, oblasti, a početni i bočni uslovi se uzimaju iz globalnih modela koji imaju znatno grublju rezoluciju. U HMZ Crne Gore su u operativnoj upotrebi Eta i NMM model. U oba slučaja se nestovanjem (ugnježđivanjem modela u model) dolazi do veoma fine horizontale i vertikalne rezolucije, a kao rezulat dobija prognostički materijal visoke preciznosti i pouzdanosti. Kao početni i bočni uslovi koriste se podaci AVN GFS iz Washingtona (USA) i Evropskog centra za srednjoročnu prognozu vremena, ECMWF iz Readinga (UK).