Zavod za hidrometeorologiju i seizmologiju ZHMS CG

   
    Numeričko modeliranje, odnosno numerička prognoza vremena, kreće sa stanovišta da se, znajući trenutno vremensko stanje, razvoj procesa može predstaviti matematičkim formulacijama fizičkih zakona. Tako predstavljene zakonitosti (sistem nehomogenih parcijalnih nelinearnih diferencijalnih jednačina) nemaju tačna analitička rešenja pa se metodom parametrizacije  i analizom početnog stanja atmosfere, sistem nehomogenih nelinearnih parcijalnih diferencijalnih jednačina svodi na sistem homogenih linearnih parcijalnih diferencijalnih jednačina koji se rešava metodom konačnih razlika. Počevši od trenutnog stanja, rešava se sistem jednačina za svaku tačku u određenoj oblasti i za svaki korak u vremenu. Globalni modeli pokrivaju cijelu planetu, a regionalni ograničenu oblast. Da bi se bolje predstavili procesi u nižim slojevima atmosfere pri oblastima sa kompleksnijom orografijom moraju se koristiti modeli sa finom rezolucijom, odnosno gušćom mrežom tačaka u kojima se vrši računanje. Kako su računarski resursi ograničeni, a vrijeme je takođe limitirajući faktor, numerički modeli veoma fine rezolucije se koriste za manje, ograničene, oblasti, dok se početni i bočni uslovi uzimaju iz globalnih modela koji imaju znatno grublju rezoluciju. U ZHMS Crne Gore su implementirani i razvijaju se sledeći  state-of-the-art modeli 
( state of the art mesoscale numerical weather prediction systems designed for both atmospheric research and operational forecasting applications)

  Eta model , ( verzija worketa_all , sa slop modelskom orografijom,  2002)
  NMM-HIRES, ( Non-hydrostatic Meso Model, E-Arakawa grid, 2006)
  WRF-NMM,  (Weather Research Forecast with Non-hydrostatic kernel on E-Arakawa grid,2008)
  NMMB ( Non-hydrostatic Multi-scale Model, B-Arakawa grid , 2019)
  WRFChem, ( Weather Research Forecast  sistem sa modulom za hemiju, 2021)
  NMME_DREAM ( Non-hydrostatic Meso Model, E-Arakawa grid , sa modulom za tranport aerosola)

U svim gore navedenim modelima se nestovanjem (ugnježđivanjem modela u model) dolazi se do veoma fine horizontale i vertikalne rezolucije i kao rezulat dobija prognostički materijal visoke preciznosti i pouzdanosti.
 

Početni i bočni uslovi, odnosno granični, svakodnevno se pripremaju  od nekoliko globalnih numeričko-prognostičkih  sistema :

- ECMWF ( Evropskog centra za srednjoročnu prognozu vremena ) 
- GFS, NCEP -  Washington
- ICON, DWD – Offenbach

U cilju napretka i praćenja najnovijih dostignuća, sa razvojem i pojavom  novih tehnika programiranja i upotrebom vještačke intelegencije (AI) i dubokog učenja (ML) u prognozi vremena, u odsjeku za numeričko modeliranje, satelitska i radarska meteorologija, operativno je od 2023 godine implementiran PANGU-Weather , model za prognozu vremena i svakodnevno se koristi.